Këtë vit, më shumë njerëz po eksplorojnë nënkonsumimin, trendin ku blerjet e shumta dhe blerjet e domosdoshme zëvendësohen me riciklimin e pasurive të dashura dhe blerjen e më pak gjërave.
Ky trend është përhapur në TikTok, ku përmendjet u rritën me pothuajse 40,000% në Mbretërinë e Bashkuar më herët këtë vit.
Ekspertët thonë se kjo ka rezonuar me të rinjtë të prekur nga kriza e kostos së jetesës dhe ata që janë të shqetësuar për klimën, pasi ata kërkojnë të bëjnë ndryshime të qëndrueshme.
Mundesh me e lexu edhe...
Por, a mund të përputhni këtë stil jetese me një periudhë të vitit që shumë njerëz e lidhin me shpenzimet e tepruara?
Gjatë Krishtlindjeve, zgjedhja për të blerë dhe konsumuar më pak mund të duket si një sfidë përballë fushatave të mëdha të marketingut, presionit për të ndarë dhurata dhe dekorimit të shtruar shtëpish që ndahen online, shkruan BBC, përcjell Katror.info.
“Kompanitë po shpenzojnë miliona paund në reklama që të bëjnë të duash të dalësh dhe të blesh atë gjë menjëherë,” thotë Darwin Arnold, një punonjëse shitjesh që jeton në Brighton.
Darwin, e cila ndan këshilla për qëndrueshmërinë online gjatë kohës së lirë, thotë se nuk do dhurata këtë Krishtlindje.
Ajo e pranon se “hapi më i vështirë” është t’ua thotë këtë anëtarëve të familjes.
“Nana ime, ajo është një prej atyre që do të ketë të gjitha dhuratave nën pemën e Krishtlindjeve,” thotë ajo.
“Kjo është mënyra e saj për të treguar dashurinë, kjo është mënyra e saj për të më bërë të ndihem e veçantë.”
Darwin thotë se ndihmon të jesh i drejtpërdrejtë me të dashurit dhe sugjeron ide alternative për dhurata, si përvoja, në vend të produkteve.
Influencere Charlie Gill, nga Manchester, ka ndarë këshilla për qëndrueshmërinë në mediat sociale për gjashtë vjet tani dhe thotë se përmbajtja e saj ka marrë popullaritet që kur ka filluar tendenca e nën-konsumit.
Ajo ka përqendruar vëmendjen e saj te Krishtlindjet, duke sugjeruar mënyra se si mund të reduktohen dekorimet, mbështjellësat e dhuratave dhe madje edhe darkat e Krishtlindjeve.
“Ka kaq shumë hapa të vegjël që secili mund të bëjë,” thotë ajo.
“Po mendoni se sa shumë ushqim po blini, mos blini gjëra në tepricë, sigurohuni që të hani mbetjet tuaja.”
Charlie bën vetë dekorimet e saj dhe këtë vit ka krijuar një pemë Krishtlindjesh nga një revistë, si dhe “yje nga rrotullat e tualetit, të gjitha këto lloj gjërash”.
Disa njerëz nuk i pëlqejnë estetikën e punuar në shtëpi dhe Charlie e pranon se ka marrë kritika online për një TikTok të dekorimeve të saj të festave vitin e kaluar, por thotë se kjo nuk e pengon.
“Nuk mendoj se ka ndonjë gjë të keqe nëse njerëzit festojnë Krishtlindjet në një mënyrë tjetër,” thotë ajo.
“Ka mënyra të ndryshme të dhurimit dhe krijimit të Krishtlindjeve ashtu siç e dëshiron, ndërkohë që nën-konsumon dhe nuk krijon mbeturina të tepruara.”
Charlie Gill mendon se Krishtlindjet mund të jenë ende speciale pa blerë shumë gjëra.
Konsumimi minimal mund të jetë një hashtag i ri, por nuk është edhe një ide e re
“Nuk është një shqetësim i ri, por është një fenomen që ka ekzistuar dhe është etiketuar në mënyra të ndryshme në kohë të ndryshme,” thotë Prof. Caroline Moraes, nga Universiteti i Birmingham.
Një shembull është lëvizja për thjeshtësinë vullnetarizëm në shekullin e 19-të, thotë ajo, e cila promovonte një stil jetese anti-konsumist.
Prof. Caroline, një ekspert në marketing dhe konsum dhe e specializuar në konsumimin e qëndrueshëm, thotë se interesimi i rinovuar në vitin 2024 mund të na tregojë shqetësimet e kohëve moderne.
Ajo thotë se kjo tregon një shqetësim më të madh për mjedisin dhe krizën e kostos së jetesës, por gjithashtu një vetëdije më të madhe për etikën e markave dhe nga vijnë gjërat që blejmë.
“Pjesa që na takon ne,” thotë Prof. Caroline.
Pak më parë, gjigandi i modës së shpejtë Shein tha se kishte gjetur dy raste të punës së fëmijëve në zinxhirin e tij të furnizimit, disa parfume luksoze gjithashtu janë lidhur me punën e fëmijëve dhe shqetësimet për kredencialet mjedisore të industrisë së modës janë raportuar gjerësisht.
“Unë mendoj se të gjithë po fillojmë të kuptojmë rolin që na takon për të luftuar sfidat e qëndrueshmërisë dhe krizën e klimës me të cilën po përballemi,” thotë Prof. Caroline.
Autori Andrea mendon se ngritja e papritur e interesit gjithashtu tregon një lodhje me kulturën e konsumit.
“Mendoj se njerëzit si unë janë kaq të emocionuar për nën-konsumimin sepse ndajmë të njëjtin mision, që është ‘le të ngadalësojmë’,” thotë ajo.
“Por në fakt, kjo ka të bëjë me mungesën e kontrollit mbi kostot e jetesës.”
Javën e kaluar, shifrat treguan se çmimet po rriteshin me ritmin më të shpejtë që nga marsi.
Ndërsa çmimi i pulës dhe brokoli e ka ulur çmimin e një darke Krishtlindjeje këtë vit, çmimi për patatet, karrotat dhe rrënjët e panxharit është rritur ndjeshëm.
“Kur jeta duket kaotike dhe e tepruar, gjithmonë do të kesh këtë largim njerëzor drejt diçkaje më të ngadaltë,” thotë Andrea.
Trendet vijnë dhe shkojnë, por njerëzit me të cilët ka biseduar Newsbeat shpresojnë se nën-konsumimi mund të shkaktojë ndryshime të rëndësishme në zakonet tona të blerjes gjatë gjithë vitit.
“Jemi të kushtëzuar të besojmë se duhet të konsumojmë më shumë sepse kjo është periudha e vitit për ta bërë atë,” thotë Prof. Caroline.
“Përpjekja për të reduktuar konsumimin shkon kundër normave të kulturës së konsumit.”
“Prandaj mendoj se është një gjë shumë e mirë që këta influencues janë atje sepse po sfidojnë mënyrat e tepërta të konsumimit, po sfidojnë disa nga këto stile jetese që janë shfaqur përkrah mediave sociale dhe po përpiqen të na kthejnë në një mënyrë normale konsumimi.”
Charlie thotë se ka dëshmuar biseda në komentet nën videot e saj dhe beson se “shumë njerëz janë duke angazhuar me këtë”.
“Thjesht është për secilin që të jetojë pak më qëndrueshëm në çdo mënyrë që është, sepse çdo gjë që bëjmë do të ketë një ndikim.” /Katror.info
Përgatiti:
