katror.infokatror.infokatror.info
Notification
Font ResizerAa
  • Home
  • Lajme
    Lajme
    Më shumë
    Top News
    ASK: Pagat mesatare bruto për vitin 2023 në Kosovë ishin 570 Euro
    11 months ago
    Bota në rrugën e suksesshme drejt energjisë të rinovueshme
    11 months ago
    BE-ja pranë finalizimit të mjeteve për Ballkanin Perëndimor
    11 months ago
    Postimet e fundit
    Ku renditet Kosova në listën e shteteve më paqësore në botë?
    33 minutes ago
    Vendoset gurthemeli i memorialit në Prishtinë kushtuar zyrtarëve policorë
    11 hours ago
    Kuvendi nuk zgjedh nënkryetar serb, Basha: Puna duhet të vazhdojë
    11 hours ago
    Kuvendi nuk arrin ta zgjedhë nënkryetarin serb
    11 hours ago
  • Lajme të mira
    Lajme të mira
    Break the bad news habit Ndjehu mirë t’u lexu n’Katror :)
    Më shumë
    Top News
    Motrat e gjejnë njëra tjetrën pas 45 viteve të ndara
    3 years ago
    Mos i leni ëndrrat tuaja të mbeten vetëm ëndrra…
    3 years ago
    Të ngrisim një gotë për…
    3 years ago
    Postimet e fundit
    Shkencëtarët prodhojnë ushqim revolucionar për bletët – rritje 15-fish e kolonive
    1 day ago
    Trust Circle Foundation – 50 Fëmijë pa kujdes prindëror po marrin mbështetje psikologjike dhe sociale
    1 day ago
    KEK punëson 180 të rinj: Investim në energjinë e qëndrueshme
    2 days ago
    Mbështetja e BE-së për administratën publike arrin €22 milionë
    2 days ago
  • People
    People
    Break the bad news habit Ndjehu mirë t’u lexu n’Katror :)
    Më shumë
    Top News
    Jubileu Platinum i Mbretëreshës Elizabeta e Dytë bën bashkë tërë familjen mbretërore  
    3 years ago
    Kompozitori i Dua Lipës tregon si të komponohet një hit për 30 sekonda
    3 years ago
    Rita Ora & Taika Waititi fejohen gjatë një propozimi të ‘përnjëhershëm’
    3 years ago
    Postimet e fundit
    Rita Ora shënon 13-vjetorin e albumit të parë, paralajmëron projekte të reja
    40 minutes ago
    PriFest prezanton filmat garues në kategorinë e metrazhit të mesëm
    6 hours ago
    Dua Lipa dhe i fejuari i saj Callum Turner hapin produksion për realizimin e filmave
    13 hours ago
    Ariana Grande njofton turneun e parë pas shtatë vitesh
    15 hours ago
  • Sporti n’Katror
  • Viral
    Viral
    Break the bad news habit Ndjehu mirë t’u lexu n’Katror :)
    Më shumë
    Top News
    Video e një kafshe që u bë virale
    3 years ago
    Viral Dance e muajit Qershor në TikTok
    3 years ago
    Momentet që shkuan #viral gjatë procesit të gjykimit për shpifje të Depp dhe Heard
    3 years ago
    Postimet e fundit
    “Google Pixel 10” me IA të integruar sfidon “Apple”
    1 week ago
    Metoda virale në TikTok që po ndihmon njerëzit të kursejnë para
    2 weeks ago
    Katy Perry në koncert: Unë nuk jam Dua Lipa, jam tezja e Dua Lipës
    3 weeks ago
    U deshën vetëm 24 orë ankesash që OpenAI të fillojë rikthimin e modelit të vjetër
    3 weeks ago
  • Shije
    Shije
    Break the bad news habit Ndjehu mirë t’u lexu n’Katror :)
    Më shumë
    Top News
    Shije vere – receta gatimi me ushqimet e qëlluara për ditët me vapë
    1 year ago
    Noma fitoi çmimin e parë të World’s Best Restaurant vitin e kaluar
    3 years ago
    Vatikani kryeson listën e vendeve që pinë më së shumti verë
    3 years ago
    Postimet e fundit
    A e dini se çfarë i ndodh organizmit nëse nuk konsumoni produkte bulmeti?
    11 hours ago
    Çokollata e zezë ndihmon me kujtesën dhe zemrën
    2 days ago
    “Dubai” çokollata e ktheu fëstëkun në një biznes shumë fitimprurës
    1 week ago
    Kivi, fruti i parë me miratim shëndetësor nga BE-ja
    1 week ago
  • Udhë
    Udhë
    Break the bad news habit Ndjehu mirë t’u lexu n’Katror :)
    Më shumë
    Top News
    E para Kosova!
    11 months ago
    15+ artikuj për kamping me t’cilat ndiheni si n’shtëpi edhe nëse jeni në male të thella
    3 years ago
    Sa kohë duhet të qëndroni në Norvegji për ta parë magjinë e “Northern Lights”
    2 years ago
    Postimet e fundit
    Kalaja e Bashtovës rihapet për vizitorë
    11 hours ago
    Lumi i Shalës, mrekulli për vizitorët e huaj
    3 days ago
    Shqipëria “virtuale”, magnet për turistë nga e gjithë bota
    3 weeks ago
    Bodrumi: Nga mrekullitë antike tek parajsa e miliarderëve
    5 days ago
  • Katrori YT
  • Fun
    • Kuriozitet
    • Life Style
Duke e lexuar: Shkencëtarët me zbulime interesante për atmosferës e Hënës
Shpërndaje
katror.infokatror.info
Font ResizerAa
  • Home
  • Lajme
  • Lajme të mira
  • Katrori YT
  • People
  • Sporti n’Katror
  • Viral
  • Fun
  • Udhë
  • Shije
Search...
  • Back To Home
  • Categories
    • Lajme
    • Lajme të mira
    • People
    • Viral
    • Sporti n’Katror
    • Shije
    • Udhë
    • Katrori YT
    • Fun
    • Kuriozitet
    • Life Style
  • Bookmarks
    • My Bookmarks
    • Newsletter
  • Contact Us
    • Contact
Follow US
Kuriozitet

Shkencëtarët me zbulime interesante për atmosferës e Hënës

Last updated: 10/08/2024 7:16 AM
103 Shikime
Shpërndaje
Foto: Massachusetts Institute of Technology

Një studim i ri zbulon se atmosfera hënore që mezi ekziston është produkt i ndikimeve të meteoritëve gjatë miliarda viteve.

Ndërkohë që hënës i mungon ajri i frymëmarrjes, ajo pret një atmosferë mezi. Që nga vitet 1980, astronomët kanë vëzhguar një shtresë shumë të hollë atomesh që kërcejnë mbi sipërfaqen e hënës. Kjo atmosferë delikate – e njohur teknikisht si një “ekzosferë” – ka të ngjarë të jetë një produkt i një lloj moti në hapësirë. Por saktësisht se cilat mund të jenë ato procese, ka qenë e vështirë të përcaktohet me ndonjë siguri, përcjell Katror.info.

Tani, shkencëtarët në Institutitn Teknologjik të Massachusetts (MIT) dhe Universitetin e Çikagos thonë se kanë identifikuar procesin kryesor që formoi atmosferën e Hënës dhe vazhdon ta mbështesë atë edhe sot. Në një studim të publikuar sot në Science Advances, ekipi raporton se atmosfera hënore është kryesisht një produkt i “avullimit të ndikimit”.

Mundesh me e lexu edhe…

Në studimin e tyre, studiuesit analizuan mostrat e tokës hënore të mbledhura nga astronautët gjatë misioneve Apollo të NASA-s. Analiza e tyre sugjeron se gjatë historisë 4.5 miliardë vjeçare të Hënës sipërfaqja e saj është bombarduar vazhdimisht, fillimisht nga meteoritë masivë, më pas së fundmi, nga “mikrometeoroidë” më të vegjël me madhësi pluhuri.

- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -

Këto ndikime të vazhdueshme kanë nisur tokën hënore, duke avulluar atome të caktuara në kontakt dhe duke ngritur grimcat në ajër. Disa atome hidhen në hapësirë, ndërsa të tjerët mbeten pezull mbi hënë, duke formuar një atmosferë të dobët që rimbushet vazhdimisht ndërsa meteoritët vazhdojnë të hedhin sipërfaqen.

Studiuesit zbuluan se avullimi i ndikimit është procesi kryesor me të cilin hëna ka krijuar dhe mbajtur atmosferën e saj jashtëzakonisht të hollë gjatë miliarda viteve.

“Ne japim një përgjigje përfundimtare se avullimi i ndikimit të meteorit është procesi dominues që krijon atmosferën hënore”, thotë autorja kryesore e studimit, Nicole Nie, një asistent profesor në Departamentin e Tokës, Atmosferës dhe Shkencave Planetare të MIT. “Hëna është afër 4.5 miliardë vjet e vjetër dhe gjatë kësaj kohe sipërfaqja është bombarduar vazhdimisht nga meteoritët. Ne tregojmë se përfundimisht, një atmosferë e hollë arrin një gjendje të qëndrueshme, sepse ajo është duke u rimbushur vazhdimisht nga ndikime të vogla në të gjithë hënën.

Bashkautorët e Nie janë Nicolas Dauphas, Zhe Zhang dhe Timo Hopp në Universitetin e Çikagos dhe Menelaos Sarantos në Qendrën e Fluturimit Hapësinor të NASA Goddard.

- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -


Rolet e motit
Në vitin 2013, NASA dërgoi një orbiter rreth hënës për të bërë një zbulim të detajuar atmosferik. Eksploruesi i Mjedisit të Atmosferës dhe Pluhurit Hënor (LADEE, shqiptuar “zonjë”) kishte për detyrë të mblidhte në distancë informacion rreth atmosferës së hollë të hënës, kushteve të sipërfaqes dhe çdo ndikimi mjedisor në pluhurin hënor.

Misioni i LADEE u krijua për të përcaktuar origjinën e atmosferës së hënës. Shkencëtarët shpresonin që matjet e largëta të sondës të përbërjes së tokës dhe atmosferës mund të lidhen me disa procese të motit të hapësirës që mund të shpjegojnë më pas se si u krijua atmosfera e hënës.

Studiuesit dyshojnë se dy procese të motit të hapësirës luajnë një rol në formësimin e atmosferës hënore: avullimi i ndikimit dhe “spërkatja e joneve” – ​​një fenomen që përfshin erën diellore, e cila bart grimcat e ngarkuara energjike nga dielli në hapësirë. Kur këto grimca godasin sipërfaqen e hënës, ato mund të transferojnë energjinë e tyre tek atomet në tokë dhe t’i dërgojnë ato atome të spërkaten dhe të fluturojnë në ajër.

“Bazuar në të dhënat e LADEE, dukej se të dy proceset po luajnë një rol,” thotë Nie. “Për shembull, tregoi se gjatë shirave të meteoritëve, ju shihni më shumë atome në atmosferë, që do të thotë se ndikimet kanë një efekt. Por tregoi gjithashtu se kur hëna është e mbrojtur nga dielli, si për shembull gjatë një eklipsi, ka edhe ndryshime në atomet e atmosferës, që do të thotë se dielli gjithashtu ka një ndikim. Pra, rezultatet nuk ishin të qarta apo sasiore.”

- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -

Përgjigjet në tokë
Për të përcaktuar më saktë origjinën e atmosferës hënore, Nie shikoi mostrat e tokës hënore të mbledhura nga astronautët gjatë misioneve Apollo të NASA-s. Ajo dhe kolegët e saj në Universitetin e Çikagos morën 10 mostra të tokës hënore, secila me masë rreth 100 miligramë – një sasi e vogël që ajo vlerëson se do të përshtatej në një pikë të vetme shiu.

Nie u përpoq që së pari të izolonte dy elementë nga çdo mostër: kaliumin dhe rubidiumin. Të dy elementët janë “të paqëndrueshëm”, që do të thotë se avullohen lehtësisht nga ndikimet dhe spërkatja e joneve. Çdo element ekziston në formën e disa izotopeve.

Një izotop është një variacion i të njëjtit element, që përbëhet nga i njëjti numër protonesh, por një numër paksa i ndryshëm neutronesh. Për shembull, kaliumi mund të ekzistojë si një nga tre izotopet, secili prej tyre ka një neutron më shumë dhe është pak më i rëndë se i fundit. Në mënyrë të ngjashme, ekzistojnë dy izotope të rubidiumit. /Katror.info

Përgatiti:

Jetlira Ademi
  • Jetlira Ademi
    https://katror.info
    10 këshilla për të përfituar sa më shumë nga fundjavat tuaja
  • Jetlira Ademi
    https://katror.info
    Meta po planifikon të investojë 15 miliardë dollarë për të arritur ‘inteligjencën superkompjuterike’
  • Jetlira Ademi
    https://katror.info
    Kjo është bima që ndihmon në parandalimin e Alzheimerit
  • Jetlira Ademi
    https://katror.info
    Çfarë është ecja japoneze dhe cilat janë përfitimet shëndetësore nga ajo?
TAGGED:atmosferaHenakuriozietnjoftimishkencatop2

Abonohu për newsletter dhe merri lajmet e mira në email!

Shpërndaje
Facebook Whatsapp Whatsapp Email Copy Link Print
Artikulli i mëparshëm San Francisko lëshon tragetin e parë në botë plotësisht me energji hidrogjeni
Artikulli i ardhshëm Pse enët e qelqit për ruajtjen e ushqimit janë alternativa më e shëndetshme?

Mos e le me t’ikë asgjë - Follow US!

FacebookLike
XFollow
InstagramFollow
YoutubeSubscribe

Abonohu për newsletter dhe merri lajmet e mira në email!

Mundesh me e lexu edhe...

Kuriozitet

Misteri i shenjës STOP: Pse ka tetë kënde dhe jo katër apo gjashtë?

12 Shikime
Kuriozitet

Ka vizituar 201 shtete të botës pa përdorur avionë, burri hyn në Librin e Rekordeve Guinness!

15 Shikime
Kuriozitet

Qyteti japonez që dëshiron ta kufizojë përdorimin e telefonave në dy orë në ditë

15 Shikime
Katror.info

Veç lajme të mira :)

katror.info është pjesë e Katror Media and Publicity.

Katror Media është platforma e parë në Kosovë e fokusuar në lajme të mira dhe gazetari konstruktive.

Ekipi ynë i përbërë prej gazetarëve, video-produksionit e profesionistëve në web e rrjete sociale punojnë për t'ju sjellë çdo ditë histori që inspirojnë dhe promovojnë sukseset e shoqërisë sonë.

Projekti i Katror Media "Utilizing AI and other tech tools/opportunities to expand online presence and revenues" është mbështetur nga #SustainMedia Programme, i bashkëfinancuar nga Bashkimi Evropian dhe Qeveria Gjermane, ndësa implementohet nga GIZ, DW Akademie dhe Internews.
Përmbajtja e publikuar në katror.info është në përgjegjësi të Katror Media dhe nuk pasqyron pikëpamjet e BE-së apo të Qeverisë Gjermane.

Secured by  

Anëtar në

Katror.info anëtar në Këshilli i Mediave të Shkruara të Kosovës KMSHK - Katror.info member of Press Council of Kosovo PCK
 [email protected]
 +38346500508
 Rruga Ahmet Krasniqi, 40 Prishtinë

Për Marketing:

+38346500508
[email protected]
© 2022 - 2024 katror.info
Welcome Back
Username or Email Address
Password

Lost your password?